Een directielid dat zegt dat AI in zijn domein minder oplevert dan de rest van de directie denkt, heeft meestal geen andere mening. Hij heeft ander informatie, of oudere informatie, of informatie uit een ander deel van het bedrijf waar de verschuiving simpelweg trager loopt. AI neemt werk over in delen: bij de ene afdeling is een taak vandaag al volledig aan een systeem over te laten, bij de andere is diezelfde taak nog mensenwerk omdat de data rommeliger is, het risico groter, of het toezicht nog niet ingericht. Twee directieleden die naar hetzelfde bedrijf kijken, kunnen dus allebei gelijk hebben over hun eigen hoek en toch een tegengesteld beeld hebben van het geheel.
Het probleem is niet dat er onenigheid is. Het probleem is als niemand kan aanwijzen waar die onenigheid vandaan komt.
Een zelfplot vraagt niet om consensus, maar om een claim per persoon: welk deel van het werk in uw domein is naar uw inschatting vandaag door AI over te nemen, welk deel deels met toezicht, en welk deel blijft mensenwerk. Leg de plots van de directie naast elkaar en het verschil krijgt een vorm. Soms is het een kwestie van definitie: de een rekent "deels met toezicht" al als overgenomen, de ander niet. Soms is het een kwestie van tempo: de een heeft zijn beeld drie maanden geleden gevormd, de ander vorige week. En soms is het een echt feitelijk verschil, omdat de afdelingen simpelweg niet gelijk lopen.
Daar hoort een aannameslijst bij. Niet omdat de lijst het geschil beslecht, maar omdat hij de vraag verplaatst van "wie heeft er gelijk" naar "wanneer is dit voor het laatst gecontroleerd". Een aanname die twee jaar niet is bevestigd, weegt anders dan een aanname van vorige maand, ongeacht wie hem heeft ingebracht. Wat dat precies betekent leest u in hoe vaak een aanname over AI opnieuw bevestigd moet worden.
De drukproef is een schatting, geen uitspraak van een orakel. Op een paar plekken is dat onderscheid belangrijk om vast te houden.
Een zelfplot meet perceptie, niet capaciteit. Als een directielid zijn domein optimistisch inschat omdat hij een pilot heeft gezien die nog niet in productie draait, meet de plot die overtuiging, niet de werkelijke vrijgespeelde uren. Vandaar dat een enkele pilot nooit als bewijs voor het hele domein moet gelden; zie waarom een AI-pilot nog geen strategie is.
De drukproef zegt ook niets over wie er gelijk heeft als de externe data ontbreekt. Sectordata en regelgevingsklokken zijn op sommige domeinen dun of gedateerd. Waar de buitenkant weinig houvast biedt, blijft de zelfplot van de directie de enige bron, en dan is het resultaat een verschil van inschatting, geen gemeten feit. Dat moet met zoveel woorden bij de uitkomst staan, anders wekt de methode een precisie die er niet is.
En de drukproef beslecht geen strategische keuze. Als twee directieleden na het zien van dezelfde plots nog steeds een ander gewicht geven aan het risico van te vroeg AI inzetten versus te laat, is dat geen meetfout. Dat is een keuze die bij de directie blijft liggen, met of zonder plot.
Een deel van de onenigheid in een directie gaat niet over inschatting maar over informatie die eenvoudigweg niet gelijk verdeeld is. Wie het eerst ziet dat AI werk overneemt, is meestal niet de directie zelf maar iemand dichter bij het werk: een teamleider die merkt dat een rapportagetaak nu in een fractie van de tijd klaar is, of een medewerker die een toezichtstap toevoegt aan iets wat eerst volledig handmatig ging. Die signalen bereiken de directietafel vertraagd en ongelijk, wat verklaart waarom het ene directielid iets al weet en het andere nog niet; zie wie in de organisatie het eerst ziet dat AI werk overneemt.
De onderliggende vraag — welk werk in dit specifieke bedrijf, in deze specifieke afdelingen, werkelijk door AI is over te nemen — is met een mening niet te beantwoorden. Die vraag wordt met de werkscan van FTE TO AI per taak beantwoord, wat het verschil tussen de directieleden van een meningsverschil in een controleerbaar feit verandert.
Als de plots eenmaal naast elkaar liggen en de definities zijn gelijkgetrokken, blijft er soms nog een resterend verschil over dat geen meetkwestie is maar een prioriteitenkwestie: welk domein krijgt als eerste aandacht, welk risico is aanvaardbaar, welke aanname mag nog een kwartaal ongetoetst blijven. Dat is een directiegesprek, geen methodegesprek, en de aanpak daarvoor staat beschreven in onze directie is het niet eens over de prioriteiten, wat nu. Zaken die raken aan personeelsbeslissingen vallen hier expliciet buiten: daarvoor gelden eigen wettelijke vereisten, en de drukproef levert geen onderbouwing voor zulke besluiten.
Het is niet nodig eerst overeenstemming te bereiken om te beginnen. Een goede eerste stap is de gratis aannamecheck: een korte ronde waarin u de belangrijkste aannames onder uw strategie benoemt en per aanname ziet wanneer hij voor het laatst is bevestigd, en door wie. Dat legt vaak al bloot of het verschil in de directie draait om andere definities, andere informatie, of een echt feitelijk verschil tussen domeinen. Meer over wat een strategische aanname precies is en hoe u nagaat of hij nog stand houdt, leest u op wat een strategische aanname is en hoe u nagaat of hij nog standhoudt. De volledige drukproef, met sectordata, zelfplot en aannameslijst naast elkaar, is in aanbouw.
Stel uw vraag. Vaak zit de echte vraag een laag dieper — daar mag ik naar vragen.
Antwoorden komen uit de kennisbank van deze site. Geen advies op maat, en geen scan van uw bedrijf.