Een concurrent meldt dat een deel van het werk nu door AI wordt gedaan. Er volgt een persbericht, een LinkedIn-post, misschien een kwartaalcijfer waarin een efficiëntieslag wordt genoemd. De vraag die dan binnen een directie ontstaat, is zelden of het bericht klopt. De vraag is of het iets betekent voor de eigen strategie, en dat is een ander soort vraag dan hij eerst lijkt.
Een aankondiging is geen meting. Het is een keuze van een ander bedrijf om iets naar buiten te brengen, op een moment dat hen uitkomt, in taal die hen uitkomt. Dat maakt het niet waardeloos, maar het maakt het wel iets anders dan een feit over de sector. Drie bronnen zijn te onderscheiden, en ze wegen niet gelijk.
De eerste is de aankondiging zelf: wat een concurrent zegt te doen. De tweede is wat diens producten, vacatures en leverancierskeuzes laten zien dat daadwerkelijk gebeurt, wat vaak trager en minder stellig is dan het bericht. De derde is de bredere sectorbeweging: doen meer partijen dit, of is het een op zichzelf staande stap. Wat leveranciers die AI in hun eigen product bouwen aankondigen, hoort in die derde categorie: het verandert niet uw concurrent, maar het verandert wat voor iedereen die dat product gebruikt beschikbaar wordt.
De waarde van zo'n signaal zit niet in het cijfer dat genoemd wordt, als dat er al is, maar in de richting. Een concurrent die AI inzet voor een taak die bij u nog volledig mensenwerk is, laat zien dat die taak kennelijk voor een deel overdraagbaar is: iemand heeft het geprobeerd en durft het te melden. Dat is bruikbare informatie, los van of het bij u net zo zou uitpakken.
Het laat ook zien in welke categorie een taak zich beweegt. Sommig werk kan AI overnemen zonder veel toezicht. Ander werk kan alleen deels, met een mens die goed- of afkeurt en dat kan onderbouwen. En een derde soort werk blijft mensenwerk, ongeacht wat een concurrent aankondigt. Een aankondiging die niet vermeldt in welke categorie de taak valt, zegt minder dan hij lijkt te zeggen.
Een aankondiging zegt niets over de snelheid waarmee dit zich door een hele sector verspreidt. Het ene bedrijf heeft data, systemen en een team dat er klaar voor is; het andere niet. Dat verschil verklaart waarom hetzelfde soort werk bij het ene bedrijf al is overgedragen en bij het andere nog volledig bij mensen ligt, zonder dat een van beide iets verkeerd doet.
Het zegt ook niets over uw eigen aannames. Als uw strategie ervan uitgaat dat een bepaalde taak alleen door ervaren mensen te doen is, dan is een concurrent die daar iets anders mee doet reden om die aanname te bekijken, niet om hem meteen te laten vallen. Het onderscheid tussen "dit gebeurt bij een ander" en "dit geldt dus ook voor ons" is precies het onderscheid dat een strategische drukproef maakt.
Dagelijks volgen van concurrentie-aankondigingen levert vooral ruis op: elk bericht voelt dan als een reden om bij te sturen. Nooit kijken betekent dat een aanname jaren kan blijven staan terwijl de sector eromheen is doorgeschoven. Een vaste ritmiek, bijvoorbeeld per kwartaal of gekoppeld aan de eigen planningscyclus, houdt het signaal leesbaar zonder dat het de agenda overneemt. Wat daarbij ook meeweegt is wat de prijs van AI-capaciteit op dat moment doet: een aankondiging die vandaag duur is om te volgen, kan over een jaar toegankelijk zijn voor iedereen in de sector, inclusief u.
Het besluit dat aan dit signaal hangt, is niet "reageren op de concurrent". Het is: welke aanname in onze eigen strategie stond op iets dat kennelijk niet meer vaststaat. Dat vraagt om precisie op tweeërlei niveau. Eerst op sectorniveau: wat verandert er extern, en hoe zeker is dat. Daarna op eigen niveau: doet uw team al iets dat deze verschuiving intern al zichtbaar maakt, wat te volgen is via wat uw eigen mensen al met AI doen. Vaak loopt de praktijk voor op wat de directie erover weet.
De onderliggende vraag, welk werk in dit bedrijf werkelijk door AI is over te nemen, wordt per taak beantwoord met de werkscan van FTE TO AI. Dat is een ander soort antwoord dan een aankondiging van een concurrent kan geven, omdat het over uw eigen taken gaat en niet over die van een ander.
Raakt deze vraag aan personeelsbeslissingen, bijvoorbeeld omdat een aankondiging van een concurrent de aanleiding is om over functies te praten, dan gelden daarvoor eigen wettelijke vereisten die hier niet worden behandeld.
Wilt u weten of uw eigen strategische aannames nog stroken met wat er in de sector gebeurt, dan is er een vaste manier om dat te toetsen, beschreven op hoe u toetst of uw strategie nog klopt, en een uitleg van wat een aanname precies is en hoe u ziet of hij nog stand houdt op deze pagina over strategische aannames. Een eerste stap die niets kost, is de gratis aannamecheck: een korte ronde waarin u uw belangrijkste aannames benoemt en per aanname ziet wanneer hij voor het laatst is bevestigd. De volledige drukproef, met sectordata naast een zelfplot van het eigen directieteam, is in aanbouw.
Stel uw vraag. Vaak zit de echte vraag een laag dieper — daar mag ik naar vragen.
Antwoorden komen uit de kennisbank van deze site. Geen advies op maat, en geen scan van uw bedrijf.