Er staat waarschijnlijk een zin in uw strategie die luidt als: "binnen de huidige kaders kunnen wij dit proces inrichten zoals wij willen." Die zin was juist op het moment dat hij is opgeschreven. Regelgeving rond AI staat niet stil. Toezichthouders publiceren richtsnoeren, sectorspecifieke eisen verschuiven, en wat vorig jaar een grijs gebied was, is dit jaar een verplichting of een verbod. De strategie zelf verandert niet mee. Hij blijft op papier staan zoals hij is vastgesteld, terwijl de aanname erachter stilletjes vervalt.
Dat is het verschil tussen een strategie herzien en een strategie laten verlopen. Niemand trekt de aanname in, want niemand heeft de taak om dat te doen. De regel verandert, de vergadering waarin dat besproken zou moeten worden, staat niet op de agenda.
Regelgeving volgt hier op iets dat al gebeurt: AI neemt werkzaamheden over, in delen, met wisselende mate van toezicht. Voor sommige taken kan het systeem de uitkomst zelf opleveren. Voor andere blijft een mens de uitkomst goedkeuren of afkeuren, met reden. Voor weer andere taken verandert er inhoudelijk niets en blijft het mensenwerk. Regelgeving reageert precies op die verdeling: hoe meer een taak richting volledige overname beweegt, hoe eerder er eisen komen over uitlegbaarheid, toezicht en aansprakelijkheid.
Dat verklaart waarom het ene bedrijf een nieuwe richtlijn als hinder ervaart en het andere als bevestiging. Een bedrijf dat een taak al had ingericht met menselijk toezicht dat goedkeurt of afkeurt, voldoet vaak al aan wat de regel vraagt. Een bedrijf dat de taak volledig had overgedragen zonder die tussenstap, moet het proces alsnog aanpassen. Het verschil zit niet in de sector en niet in de omvang van het bedrijf, maar in hoe de taak vooraf was ingericht.
Een nieuwe eis betekent dat een specifieke aanname over een specifieke taak gecontroleerd moet worden: geldt hij nog, onder deze voorwaarden, voor dit proces. Dat is een feitelijke vraag met een feitelijk antwoord. Het betekent ook dat het moment van de laatste toetsing ertoe doet. Een aanname die twee jaar geleden voor het laatst is bevestigd, is iets anders dan een aanname die vorige maand nog klopte.
Het betekent niet automatisch dat een proces overhoop moet, en het betekent niet dat er een personeelsbesluit uit volgt. Of en hoe een werkgever de inzet van mensen aanpast naar aanleiding van een regel, is aan de werkgever, met de eigen wettelijke vereisten die daarbij horen. Wat wij volgen is het feit: verandert de regel de status van een taak, en zo ja, welke. De keuze die daarop volgt, ligt bij de directie.
Regelgeving is een van meerdere externe signalen die een strategie ondermijnen zonder dat iemand het opmerkt. Ook wat klanten zelf met AI gaan doen verandert een aanname, zie wat klanten zelf met AI gaan doen betekent voor de vraag naar uw dienstverlening, net als aankondigingen van concurrenten, uitgewerkt in wat concurrenten met AI aankondigen betekent voor uw positionering, en de manier waarop leveranciers AI in hun eigen product bouwen, zoals beschreven in wat leveranciers die AI in hun product bouwen betekenen voor uw afhankelijkheid. Regelgeving verandert niet dagelijks, maar de cyclus is korter dan de meeste strategische planningen. Een kwartaalritme om te toetsen of een aankomende of gewijzigde regel een taak in een andere categorie plaatst, is voor de meeste directies voldoende. Wachten tot de jaarlijkse strategiesessie is voor dit signaal te traag.
Het besluit is niet "voldoen wij aan de regel", dat is een juridische vraag met een eigen traject. Het besluit hier is: past de strategie nog bij wat deze regel over deze taak zegt, en zo niet, welke aanname moet dan expliciet herzien worden. Dat is precies het soort denken van buiten naar binnen dat vaak ontbreekt wanneer een strategie intern wordt bijgewerkt, toegelicht in wat outside-in denken in de praktijk betekent voor strategische besluiten. En omdat een herziene aanname later weer ter discussie kan komen, is het van belang dat vastligt waarom de keuze destijds is gemaakt, zoals beschreven in hoe u vastlegt waarom u een strategische keuze maakte.
De onderliggende vraag bij elke regelwijziging is dezelfde: welk werk in dit bedrijf is werkelijk door AI over te nemen, en in welke mate. Die vraag wordt per taak beantwoord met de werkscan van FTE TO AI.
U kunt beginnen met de aannames die aan regelgeving raken naast elkaar leggen: welke taak, welke veronderstelde vrijheid, en wanneer voor het laatst gecontroleerd. Voor wie dat overzicht nog niet heeft, is er de gratis aannamecheck, een korte ronde waarin u uw belangrijkste aannames benoemt en per aanname ziet wanneer hij voor het laatst is bevestigd. De volledige drukproef, met sectordata, regelgevingsklokken en de zelfplot van het directieteam naast elkaar, is in aanbouw.
Stel uw vraag. Vaak zit de echte vraag een laag dieper — daar mag ik naar vragen.
Antwoorden komen uit de kennisbank van deze site. Geen advies op maat, en geen scan van uw bedrijf.